Alkol Fiyatları Türkiyede Neden Pahalı? | SAGP nedir?|

ALKOL FİYATLARI

Hepimizin bildiği üzere ülkemizde alkol satış fiyatları oldukça yüksek.Peki hiç düşündünüz mü neden böyle diye? Gelin biraz bunun üzerine konuşalım
Yoldan geçen her bir türk vatandaşı bu soruyu cevaplayacak olsa vericekleri cevap kesinlikle aynıdır, ’’VERGİ’’. Her yıl yapılan ÖTV ve KDV oranları değişimi dolayısıyla alkol fiyatları giderek artıyor. Şuan güncel olarak biradan 4.59 , şaraptan 7.19 rakı viski ve cinden ise 79.86 tl ötv vergisi alınmaktadır.Peki bunun mantıklı bir açıklaması var mıdır? İşte cevabı:
Dünya üzerinde bira denilince Almanya, Cin denilince İngiltere,viski denilince İrlanda, votka denilince akla Rusya gelmesi gibi rakı denilince de herkesin aklına Türkiye gelir.Osmanlı gerileme devrinde Rumelideki gayrimüslim kesim tarafından üretilmeye başlanmış daha sonra Anadolu’ya gelmiştir.En popüler olduğu zaman ise 19.yy dır.Rakı günümüz türkyesinde yurtdışına en çok ihraç edilen alkollü içeceklerden biridir.Peki hal böyle olmasına rağmen rakımız bile neden ucuz değil? Fransızların bizim rakının türevi olan pastisinin litre fiyatı 101.43 tl bizde ise rakının litre fiyatı son vergilerle beraber 162 tl.Durumun bu denli vahim olmasının nedeni bence ‘’SAGP’’yani ‘’satın alma gücü paritesi’’ (purchasing power parity).Nedir peki bu SAGP? Işte detaylar:
SAGP TÜİK’e göre ülkeler arasındaki fiyat düzeyi farklılıklarını ortadan kaldırarak, farklı para birimlerinin satın alma güçlerini eşitleyen bir değişim oranı şeklinde tanımlanmaktadır. Aynı zamanda belirli bir mal ve hizmet sepetinin satın alınabilmesi için gereken ulusal para tutarlarının oranı şeklinde hesaplandığını da belirtmektedir. Yani bir örnekle anlatmak gerekirse:
1 kilo elmanın ABD’de 1,5 dolar, Türkiye’de ise 1 lira olduğunu varsayalım. ABD’de yaşayan ve yıllık geliri 10.000 dolar olan bir kişinin, yılda yaklaşık 6700 kilogram (10.000 / 1,5) elma alabilir. Aynı miktarda elmayı bir Türk’ün alabilmesi için yıllık gelirinin 6700 lira olması gerekir.1 doların 5 liraya eşit olduğunu varsayarsak, ABD’linin geliri 10.000 * 5 eşitliğinden 50.000 liradır. Türk’ün ise 6700 / 5 eşitliğinden 1340 dolar geliri vardır. Eğer ABD’li Türkiye’ye gelip parasını TL’ye çevirirse bu para ile 50.000 / 1 eşitliğinden 50.000 kilogram elma alabilir. Buna karşın Türk, ABD’ye gidip parasını dolara çevirdiğinde 1340 / 1,5 eşitliğinden yaklaşık 894 kilogram elma alabilir.
Satın alma gücü paritesi, bu iki kişinin gelirlerini kendi ülkelerinde harcadığı varsayımına göre hesaplanır. Yani ABD’linin 10 bin dolarıyla, Türk’ün ise 6700 lirasıyla aynı miktarda elma alabildiğini hesaba katar. Bu durumda SAGP formülü şu şekilde olur:
SAGP (Türkiye/ABD): 1 / 1,5 = 0,67 TL/Dolar
Bu sonuca göre; ABD’de her 1 kilogram elma için 1,5 dolar ödenmesi gerekirken, Türkiye’de 0,67 lira ödenir. Bu oran sayesinde mevcut para ile ABD’de ve Türkiye’de satın alınabilecek elma miktarının karşılaştırılması sağlanmaktadır. (örnek borsanasiloynanir.co ‘dan alıntıdır)
Kısaca ülkenin refah düzeyi, gelişmişlik seviyesi , döviz kuru gibi etkenler de bu süreçte rol oynamaktadır.Türkiye’nin SAGP ortalaması AB’ninkinden %35 daha düşük yani içki bizim ülkemizde %65 daha pahalıya satılıyor.Türkiye dünya genelinde 37 Avrupa ülkesinden en yüksek fiyat düzeyi endeksine sahip 5. sırada yer alıyor. 100 euro karşılığı satın alınan alkol miktarı Türkiye’de 163 euroya tekabül etmektedir.Bu da demek oluyor ki bir Alman 100 içki alabiliyorken bir Türk 29 içki alabiliyor.
Bir diğer husus ise alkolün fahiş fiyat tablosundan ötürü Türkiye’de birçok kişini ölümüne yol açan merdiven altı sahte içki üretimi tehlikesini de beraberinde getirmesi.Bu nedenle sahte rakı ve benzeri ürünlere yönelen çok sayıda kişi hayatını kaybetmişti.DSÖ (Dünya SAğlık Örgütü)’ye göre 2017’de yayınlanan alkol raporunun sonuçlarına göre saf akol üretiminde Türkiye 185 ülke arasından 137. Sırada.Raporda Türkiye’nin kişi başına düen alkol tüketim miktarının ise 1,46 litre olduğu görülüyor
Durumun en kısa sürede düzelmesi dileğiyle…

Mert Musabeşeoğlu

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.