İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

TUNUS TARİHİ VE GECE HAYATI 2019

Tunusun Tarihi

Tunus, gerek Akdeniz ve Kuzey Afrika hakimiyeti ve gerekse Avrupa?nın Afrika ile olan münasebetleri bakımından büyük bir stratejik öneme sahiptir. Tunus?un coğrafi konumu göçebe Berberilerden sonra, daha çok deniz yoluyla gelen çeşitli etnik toplulukların ülkeye yerleşmesinde en büyük faktör olmuştur.

M.Ö. 1000 yılından itibaren Fenikeliler, Tunus?ta ticaret merkezleri kurmaya başladılar. M.Ö. 5. yüzyıl sonlarında Fenikeliler Tunus?a gelip yerleştiler ve burada Kartaca Cumhuriyetini kurdular. Tunus, daha sonra batıdan gelen Vandalların, 6. yüzyılda da Bizanslıların hakimiyeti altına geçti.

Müslümanların Tunus?a (Afrikiyye) gelişi (647-1228): MüslümanArapların 647 yılında başlayan yayılmaları Ukbe bin Nafi?nin 670?te Kayruvan (Kariouane) şehrini kurmasıyla neticelendi. Tunus (Afrikiyye), Hazret-i Muaviye zamanında 667 (H.45) yılında alındı.

Bizanslılar bazı önemli şehirleri ellerinde tuttular. Berberi ayaklanmaları neticesinde Müslümanlar geçici olarak Afrikiyye?den uzaklaştılarsa da, Hasan bin en-Numan zamanında Berberiler, Afrikiyye?yi Müslüman Araplara bıraktılar (698). Bundan sonra Kayruvan Müslüman Afrikiyye?nin başşehri olarak kaldı. Bütün Afrikiyye Müslüman oldu ve İslamiyyet her tarafa buradan yayılmaya başladı. İkinci Abbasi halifesi Cafer Mensur zamanında,Abbasi hakimiyeti yaygınlaştı.

Emevi ve Abbasi halifelerine bağımlı olan Afrikiyye?yi önce Ağlebiler, sonra Kayruvan?da bir Şii halifeliği kuran (910) Fatımiler yönetti. Kayruvan ve Mahdiya şehirleri Fatımilerin merkezi oldu. Fatımiler 972?de başşehri Kahire?ye taşıdıkları zaman Afrikiyye Berberi sülalesi Zirilerin iktidarı altına girdi. Ziriler zamanında Tunus, Sicilya?daki Normanların istilasına uğradı.

Zirilerin son hükümdarı Hasan bin Ali, Fas?taki Muvahhidin Devletinden yardım istedi. Muvahhidin Devletinin kurucusu Abdülmümin, Normanları Tunus?tan kovarak (1159-1160), Afrikiyye?yi Tunus?ta oturan bir vali tarafından yönetilen bir eyalet haline getirdi. Bundan sonra Afrikiyye, Tunus adını aldı.

On altıncı yüzyılda İspanya ve Osmanlı Devletinin, Akdeniz hakimiyeti için yaptıkları savaşlar sonunda Hafriler yıkıldı. 1534 yılında Barbaros Hayreddin Paşa, Tunus?u ele geçirdi. AncakHafsi Hanedanından Hasan, İspanya Kralı Beşinci Şarlken?den yardım istedi ve Beşinci Şarlken başşehir Tunus?u işgal etti ve Barbaros Hayreddin PaşaCezayir?e çekilmek zorunda kaldı. İspanya Kralı Hafsi Hanedanından Hasan?ı tekrar, kendisine vergi vermek şartıyla Tunus?un başına getirdi.

Başşehir Tunus 1574 yılına kadar tekrar Hafsi Hanedanlığının elinde kaldı. Bu arada Barbaros Hayreddin Paşa ve Turgut Reis 1556?da Gafsa?yı, 1558?de Kayrevan?ı ele geçirdiler. Tunus?un doğu ve güney sahilleri Türklerin eline geçti. CerbeAdası deniz üssü olarak kullanıldı. Barbaros Hayreddin Paşa, İspanya?daki Endülüslü Müslümanlardan 100.000 kadarını kurtararak Kuzey Arfika?ya getirdi. Nihayet 1574?te Uluç Ali Reis ile Sinan Paşa, Tunus şehrini (Halkul-Vad Kalesini), ele geçirmek suretiyle bütün Tunus, Osmanlı İmparatorluğunun bir eyaleti haline geldi.

Osmanlı Devleti zamanında Tunus, önceleri Yeniçerilerin desteklediği bir Dayı vasıtasıyla, daha sonra da bir Bey vasıtasıyla yönetilmeye başlandı. İlk beylik sülalesi Birinci Murad Bey tarafından kurulan Muradi sülalesidir (1612-1631). 1710?dan sonra Beyler, irsi yoldan tahta çıktılar. Bu arada Fransa, İngiltere, İspanya ve İtalya Tunus?ta ekonomik faaliyetlerde bulunmaya başladılar. Fransa 1830?da Cezayir?i işgal ettikten sonra, Tunus ile daha fazla ilgilenmeye başladı.

Bu sıralarda Osmanlı İmparatorluğu kendi başındaki birçok meseleler yüzünden Tunus?a daha fazla yardım edemedi. 1876-1877 Osmanlı-Rus Savaşı da bunu önledi. Tunus?ta Fransa, İngiltere ve İtalya?nın gözü ve çıkarları vardı. 1878?de Kıbrıs?ı elde eden İngiltere, Fransa?nın Tunus?taki özel imtiyazlarını tanıdı. Fransa, bazı Tunuslu aşiretlerin (Krumirlerin) Cezayir topraklarına yaptıkları akınları ve bazı toprak taleplerini bahane ederek 1881 yılında Tunus?a asker çıkardı.

  Şanlıurfa'da Gezilecek Yerler

12 Mayıs 1881?de yapılan Bardo Antlaşmasıyla; Tunus Beyi, dış hükümranlığı, siyasi ve ordu işlerini bir Fransız Genel Valisine bırakıyordu. Tunus?un Muher ve güney kesiminde başlayan ayaklanmalar güçlükle bastırıldı. Vali Paul Cambon, yeni bey Ali bin Hüseyin?e (1882-1902) Marsa Sözleşmesini kabul ettirince (1883), Fransız himayesi resmen kurulmuş oldu.

Bütün bu olanları Osmanlı İmparatorluğu protesto ederek kabul etmediğini bildirdi. Resmi padişah fermanlarında Tunus Osmanlı eyaleti olarak zikredilmeye devam etti. Fransız himaye rejimi Tunus?un bağımsızlığını kazanmasına kadar devam etti (1956). Tunus?taki Fransız idaresi 78 yıl sürdü.

1930?larda Habib Burgiba önderliğinde Tunuslular bağımsızlık mücadelesine başladılar. İkinci Dünya Savaşı esnasında Tunus bir savaş alanı oldu. Harpten sonra Burgiba yeni Destur Partisini kurarak bağımsızlık mücadelesine devam etti. Nihayet 1956 yılında Tunus bağımsızlığını kazandı. Bağımsızlığını kazandıktan sonra Tunus Cumhuriyetini ilan eden Burgiba, ilk Tunus Cumhurbaşkanı oldu. Birçok reformlar yaparak laik eğilimli bir rejim kurdu.

Burgiba, 1965?te İsrail?e karşı yumuşak ve ılımlı davranılması gerektiğini savundu. Fakat bu düşünceleri şiddetle tenkit edildi. 1979?da Mısır?ın Arap Birliğinden çıkarılmasından sonra, Tunus eski bakanlarından Chadli Kılibi?nin de genel sekreter olmasıyla, Tunus, Arap Birliğinin karargahı oldu.

Ocak 1980?de Libya?da eğitim görmüş komandoların Gafsa şehrini ele geçirmeleri, Tunus?un Fransa ve ABD?den destek istemesine sebep oldu. Olayların yatışmasından sonra başbakanlığa getirilen eski Milli Eğitim Bakanı Muhammed Mzali, siyasi hayatı kısmen olsun liberalleştirdi. Siyasi mahkumların çoğu serbest bırakıldı ve siyasi partiler kanuni olarak tanınmaya başlandı. Bağımsızlıktan beri tek başına iktidarda olan Sosyalist Destur Partisinden başka, Komünist Partisi dahil üç siyasi partiye daha izin verildi.

Ölünceye kadar Devlet Başkanı seçilen Burgiba, 1987 senesinde sağlık durumu gerekçe gösterilerek devlet başkanlığı görevinden alınarak yerine General Zeynelabidin bin Ali geçti. Bu yönetim değişikliği ülkede belirli bir liberalleşme ve ekonomide köklü yeniliklerin yapılmasına sebep oldu. General Zeynelabidin radikal Müslümanlara karşı büyük tedbirler aldı.

Bunların desteklediği Nakda Partisinin birçok üyesini hapsettirdi. Bu tutumunu hala sürdürmektedir (1994). 21 Mart 1994?te yapılan parlamento ve devlet başkanlığı seçimlerinde Zeynelabidin bin Ali ve partisi oyların %99?unu alarak devlet başkanlığına yeniden seçildi. 1982 yılında Lübnan?dan çıkarılan Filistin Kurtuluş Teşkilatı mensupları ve Lideri YaserArafat Karargahını Tunus?a taşıdı. Böylece Tunus, Filistin Kurtuluş Teşkilatının Karargahı oldu.

Tunus Gezilecek Yerler Listesi

 

Zaytuna Cami

Zaytuna Cami (Zaytouna Mosque) Tunus’daki en eski cami olup Tunus gezilecek yerler listesinin en önemli gezi noktası. Müslümanlara ziyarete açık olan cami 9 giriş ile 5000 metre karelik alanı kaplıyor. Zaytuna, kelime anlamı olarak zeytin ağacı anlamına geliyor. Caminin kurucusu Bizans Kartacasını fetheden Hasan ibn Numan’ın burada bir ağaç altında ders almış. İşlek bir atmosferden sonra buradaki sükunete kapılmamak elde değil. Farklı çağların izlerini taşıyan yapıdaki uyum dikkat çekici. Buradaki ilk cami 734 yılında yapılmış fakat 9. yüzyılda Kayrav’daki Büyük Camiye benzer şekilde Ahmet ibn Muhammed tarafından tekrar yapılmış. Merkez kısım için Kartaca’dan kalma 184 sütun yeniden kullanılmış.

  Safranbolu Evleri

Zaytuna Cami’nin minaresi ise 19. yüzyıl yapımı. Laik Başkan Bourguiba tarafından bağımsızlığın ilanı ardından kapatılana kadar Zaytuna Cami’nin İlahiyat Fakültesi oldukça önemli bir İslam Üniversitesiymiş. Burada 1000 yıldan fazla süre ile Müslüman bilim adamı yetiştirilmiş. Fakülte 1987’de tekrar açılmış ve gayrimüslimlere avluya kadar izin verilmiş. Yakındaki dükkanların teraslarından cami manzarasını izleyebilirsiniz. (Bu arada camiye girerken halktan bazı insanlar size ilk etapta camiye girmemeniz adına tepki gösterebilir.

Sidi Bou Said

Tunus gezilecek yerler listesinin bir diğer önemli durağı Sidi Bou Said. Burası benim Tunus gezimde en çok hoşuma giden yer oldu. Tunus merkezden 20 km uzaklıkta, kuzeyde bulunan bu şirin kasaba son zamanların en turistik gezi noktaları arasında bulunuyor. Sidi Bou Said’e dilerseniz Tunus merkezden kalkan trenler ile ya da taksiler ile ulaşabilirsiniz. Bölgedeki mavi beyaz evler sizi Yunanistan’da geziyor gibi hissettiriyor. Buradaki en önemli gezi noktası ile Family House ya da Avukat’ın Evi olarak adlandırılan Aile Evi. Tunus’lu bir ailenin şimdilerde müze olarak kullandığı evi gezerek geçmiş dönem ev yapısını ve geleneksel Tunus aile yaşantısını yerinde inceleyebilirsiniz. Bölgede bir çok hediyelik eşya satan dükkan da bulunuyor.

Kartaca

Kartaca, Tunus gezilecek yerler listesinde 3.sırada. MÖ 814 yılında, Tunus yarımadasında kurulmuş olan bir Fenike kolonisi olan Kartaca Tunus merkeze yaklaşık 15-20 km uzaklıkta bulunuyor. Buraya dilerseniz Tunus merkezden kalkan trenler ile ya da taksiler ile ulaşabilirsiniz. Roma Dönemi’nin en önemli uygarlıklardan olan Kartaca’ya olan kalıntıları dilerseniz yerinde inceleyebilirsiniz. Yalnız Kartaca’daki kalıntıların hepsi bir yer değil. Geniş bir alan üzerine yayılmış 9 adet gezi alanı bulunuyor. Bunlar içinde en önemlileri arasında Antonio Baths, Amfi Tiyatro, Kartaca Müzesi yer alıyor. Kartaca’da bulunan tüm gezi noktaları tek bir bilet ile gezilebiliyor. Yalnız gezi noktaları arasında biraz mesafe bulunuyor. Bölgede çok fazla ulaşım aracı yok. Bana göre buraya bir taksici ile anlaşarak gezebilirsiniz. Tunus’ta taksiler ucuz.

Bardo Müzesi

Tunus gezilecek yerler listesindeki şüphesiz en önemli gezi noktalarından biri dünyaca ünlü mozaik müzesi Bardo. Bardo Müzesi’nin bu kadar popüler olmasının sebebi müzenin geçen yıla kadar dünyanın en büyük mozaik müzesi olması. Geçen yıllarda müze bu ünvanı Gaziantep Zeugma Müzesi’ne kaptırmış. Benim gibi müzeler ile aranız pek olmasa bile Tunus’a kadar gitmişken Bardo Müzesi’ne biraz da olsa vakit ayırmadan geri dönmeyin.

Avenue Habib Bourguiba

Tunus’un yeni yüzü olan Ville Nouvelle (New Town)’un merkezi olan Habib Bourguiba Bulvarı bir diğer önemli yer. Şehrin en önemli bulvarı olan bu yerde tüm önemli yapılar yer alıyor. Şehrin modern yüzü olan bu bölgede bir çok mağaza, kafe ve alışveriş merkezi yer alıyor. Bunlar dışında Tunus gezilecek yerler listesinde yer alan bir çok önemli yapı da burada.

Yukarıda saydıklarım bana göre Tunus gezilecek yerler listesinde yer alan en önemli gezi noktaları. Bunlar dışında yazı başında da belirttiğim gibi Tunus’ta bir çok gezilecek yer var. Şehrin diğer önemli noktalarını aşağıda sırasız olarak bulabilirsiniz.

  Berlin gece hayatı-2019 Berlin gece hayatı

Yeme İçme

Tunus mutfağı, Akdeniz havzasının diğer ülkeleriyle benzerlikler taşır. Acının biraz daha fazla kullanılmasıyla komşularından ayrılır. Zeytin ve zeytinyağı, balık ve deniz mahsülleri, kuzu ve koyun etleri ile taze sebzeler mutfağın temel direkleridir. Makarna çeşitlerinde de İtalyan etkisi kendini fazlasıyla hissettirir. Kişniş, kimyon, karabiber, kırmızı biber, tarçın en çok kullanılan baharatlar arasında bulunur. Taze ve kuru nane de başköşede tutulur.

Tipik bir Tunus kahvaltısı reçel ve tereyağı sürülmüş ekmek, sütlü kahve, zeytin, yumurta ve yoğurttan oluşur. Badem ve hurma ile hazırladıkları kurabiye ve tatlıları çok lezzetlidir. En ünlü sıcak içecekleri ise taze naneli yeşil çaydır. Çay, üzerine çamfıstığı serpilerek servis edilir.

Kırmızı biberden yapılan az tuzlu ve biraz sıvı bir çeşit salça olan “harissa”, Tunus mutfağnın en önemli tatlarının başında gelir. Zeytinyağı ile biraz açılıp başta kuskus olmak üzere birçok yemeğin yanında sos olarak kullanılır. Harissa gibi zeytin de Tunus’ta en çok kullanılan besin maddelerinden biri. Ülkede sadece kahvaltıda değil salata, meze ve yemeklerde de bol bol zeytin kullanılır.

Yumurta da zeytin gibi birçok şekilde ve sıklıkla tüketilir. Kahvaltı haricinde, genelde katı olarak yemek ve salatalara doğranan yumurta ile hazırlanan “brique” ülkenin kültüründe de söz sahibidir. Çiğ böreğe benzeyen brique’in içine kıyma ve çiğ bir yumurta konup, hemen kızgın yağda kızartılır. Sıcak olarak ikram edilen iyi bir brique’in yumurtasının beyazının katı, sarısının akışkan olması gerekmektedir. Brigue kız istemeye gelen damat ve ailesine ikram edilir. Eğer damat böreği dökmeden ve dağıtmadan yiyebilirse becerikli bir kişi olarak kabul edilir ve kız verilir.

Tunuslular tencere yemeklerine “tagine (tajin)” derler. Tajin, aslında yemeğin servis edildiği, fazla derin olmayan, içinde ikinci bir kısım daha bulunan kapaklı, büyük bir kaptır. Sıcak yemek veya kuskus bu seramik kaba konularak kapaklı tajinin içine yerleştirilir ve servis yapılır. Tajin sulu ya da kuru yemek olabilir. Tunuslular tajin’i özellikle öğle yemeklerinde yerler.

Ülkede köfte, kebap ve közlenmiş sebze de sıklıkla tüketilir. Deve eti, ülkede sıkça, özellikle de bazı festivallerde yenir. Böylesi zamanlarda kapaklı güveçlere yerleştirilip birkaç hafta toprak altında bekletilen deve etleriyle ziyafetler düzenlir. Sebzeler ise harissa veya zeytinyağı ile sirke karışımı bir sosla birlikte yenir. Sıcak ve soğuk zeytinyağlı sebze yemeği de sıklıkla pişirilir.

 

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.